Neurologia Dziecięca

Osteoporoza wieku rozwojowego jako przyczyna zaburzeń chodu i innych objawów sugerujących chorobę neurologiczną

Osteoporosis of developmental age as a cause of gait disturbances and other symptoms suggesting neurological disease


Krystyna Dobosiewicz, Anna Jędrzejewska, Jacek Durmała, Anna Obuchowicz, Małgorzata Szota, Krzysztof Czernicki, Hanna Jendrzejek, Irena Dyner-Jama, Maria Flak, Halina Haratykova
Neurol Dziec 2005; 14, 27: 17-26



STRESZCZENIE
Osteoporoza wieku rozwojowego stanowi rzadką chorobę metaboliczną kości o patomechaniźmie odmiennym od osteoporozy inwolucyjnej, a obraz jej jest zróżnicowany i niecharakterystyczny. Cel: Celem badań jest przedstawienie trudności diagnostycznych, jakie nastręcza rozpoznanie osteoporozy wieku rozwojowego i jej leczenie, ze szczególnym zwróceniem uwagi na objawy imitujące zaburzenia neurologiczne. Materiał i metoda: Trudności diagnostyczne opracowano na podstawie retrospektywnej oceny 19 chorych w wieku 3–18 lat hospitalizowanych w Klinice Rehabilitacji ŚAM w latach 1992–2004 z powodu zaburzeń chodu. Objawami wiodącymi u wszystkich dzieci były: bóle i obrzęki stóp, bóle kręgosłupa, charakterystyczna sylwetka, osłabienie siły mięśniowej, zaniki mięśnia trójgłowego łydki, chód bez propulsji (przenoszenie ciężaru ciała na piętę z odciążeniem przodostopia), przy wygórowanych odruchach ścięgnistych, co skłaniało do rozpoznania chorób zapalnych, rozrostowych, nowotworów kości, polineuropatii, stwardnienia rozsianego i chorób nerwowo-mięśniowych. Ważnym wskaźnikiem diagnostycznym w rozpoznaniu osteoporozy obok bólowego stereotypu chodu było odwapnienie guza piętowego z obecnością torbieli. Wyniki: Osteoporozę idiopatyczną rozpoznano u 10 dzieci, a u 9 – osteoporozę objawową. Z naszych obserwacji wynika, że przebieg osteoporozy idiopatycznej, mimo stosowanej rehabilitacji, był cięższy niż objawowej. Częściej dochodziło do złamań, a powrót do pełnej sprawności uzyskano dopiero po 3–5 latach, natomiast w osteoporozie objawowej po 1–2 latach. Wnioski: Dokonana analiza pozwoliła na stwierdzenie, że: 1. W diagnostyce różnicowej niektórych zaburzeń neurologicznych, a zwłaszcza zaburzeń chodu u dzieci, należy uwzględnić osteoporozę wieku rozwojowego. 2. Wiodącym objawem pomocnym w rozpoznaniu osteoporozy wieku rozwojowego jest patologiczny, bólowy stereotyp chodu i odwapnienie guza piętowego. 3. Przedłużająca się diagnostyka neurologiczna i unieruchomienie pacjenta nasila proces chorobowy.

Słowa kluczowe: Osteoporoza idiopatyczna, osteoporoza objawowa, zaburzenia chodu, zaburzenia neurologiczne, diagnostyka, rehabilitacja

ABSTRACT
Osteoporosis of the developmental age is a rare bone metabolic disease whose patomechanism differs from involutionary osteoporosis, and its clinical picture is varied and non-characteristic. Aim: The aim of the study is presentation of diagnostic problems brought about by recognition of osteoporosis of the developmental age and its treatment, with particular attention paid to symptoms mimicking neurological disorders. Material and methods: Diagnostic problems have been analysed on the basis of retrospect assessment of 19 patients aged 3–18, hospitalised at the Department of Rehabilitation of the Medical University of Silesia in the years 1992–2004 due to gait disorders. The leading symptoms in all the hospitalised children included: feet edema and pain, spine pain, characteristic posture, decreased muscle strength, atrophy of the triceps muscle of the calf, non-propulsion gait with high tendon reflexes, which promoted diagnosing of neurological disorders. An important indicator of recognition of osteoporosis, apart from the painful gait stereotype, was decalcification of the calcanean tuber with the presence of numerous cysts. Results: Idiopathic osteoporosis was diagnosed in 10 children and symptomatic in the remaining 9. Our observations point out to the fact that the course of idiopathic osteoporosis, despite applied rehabilitation, was much more serious than the course of symptomatic osteoporosis. The fractures were more frequent and return to full efficiency took 3-5 years, whereas in symptomatic osteoporosis 1–2 years. Conclusions: The executed analysis pointed out to the following: 1. In differential diagnosis of some neurological disorders, and particularly gait disorders in children, osteoporosis of the developmental age must be taken into account. 2. The leading symptom helpful in recognition of osteoporosis of the developmental age is pathological painful gait stereotype and decalci- fication of the calcanean tuber. 3. The delayed neurological diagnosis and immobilisation of the patient promotes development of the illness.

Key words: idiopathic osteoporosis, symptomatic osteoporosis, gait disorders, neurological disorders, diagnostics, rehabilitation III, APCR

Powrót